रत्ननगर, माघ १२ ।
सङ्घर्ष, उद्यम र समाजसेवा— यी तीन शब्दलाई एउटै व्यक्तित्वमा हेर्ने हो भने ‘गीता देवकोटा’ उपयुक्त पात्र हुन् । चितवनको रत्ननगरबाट सुरू भएको उनको जीवनको आरोह-अवरोहले आज उनलाई बागमती प्रदेशबाट राष्ट्रिय सभा सदस्यको गरिमामय ओहोदासम्म पुर्‍याएको छ । नेपाली कांग्रेसकी महासमिति सदस्य देवकोटा हालै सम्पन्न निर्वाचनमा विजयी भएसँगै उनको चर्चा चुलिएको छ ।

अकल्पनीय बज्रपात र सङ्घर्षको पाइला
विसं २०२८ सालमा जमुनापुरमा जन्मिएकी गीताको वैवाहिक जीवन रत्ननगर–१४ का विलभद्र देवकोटासँग जोडिएको थियो । तर, भाग्यले उनलाई सानै उमेरमा कठिन परीक्षामा उभ्यायो । पहिलो सन्तान (विगेश) काखमा हुँदै गर्दा टिकौली जङ्गलमा भएको मोटरसाइकल दुर्घटनामा परी उनका श्रीमान्‌को असामयिक निधन भयो । मात्र २० वर्षको कलिलो उमेरमा श्रीमान् गुमाउनुको पीडा र काखमा रहेको दुधे बालकको भविष्य— यो अकल्पनीय बज्रपातलाई गीताले विचलित नभई सामना गरिन् । समाजमा एकल महिलाले भोग्नुपर्ने लैङ्गिक विभेद र कठोर दृष्टिकोणलाई उनले आफ्नो हिम्मतले चिर्ने अठोट लिइन् ।

दुई घार मौरीबाट राष्ट्रिय पहिचान
आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बन्न गीताले मौरीपालनलाई हतियार बनाइन् । सुरुमा केवल दुई घार मौरीबाट उद्यम थालेकी उनले आफ्नो लगनशीलताका कारण पाँच वर्षभित्रै ५० घार र पछि २०० घारसम्म विस्तार गरिन् । ‘गीता वी फर्म’ मार्फत उत्पादित ‘कन्चन मह’ अहिले स्वदेशमा मात्र नभई विदेशमा समेत निर्यात हुने गर्दछ ।
मौरी चराउन बाहिरी जिल्ला जानुपर्ने कठिन अवस्था र व्यावसायिक चुनौती चिर्दै उनी विसं २०६१ देखि नेपाल मौरीपालक महासंघको केन्द्रीय उपाध्यक्षका रूपमा नेतृत्वदायी भूमिकामा छिन् । छोराको उच्च शिक्षा र परिवारको सम्पूर्ण जिम्मेवारी उनले यही मौरीपालन व्यवसायबाटै पूरा गरिन् ।

सामाजिक र राजनीतिक उचाइ
गीताको परिचय केवल उद्यमीमा मात्र सीमित छैन । उनले महिला सशक्तीकरण र समाजसेवामा पनि बलियो पदचाप छाडेकी छन्:
सहकारी र महिला उत्थान: सृजनशील बचत तथा ऋण सहकारीको संस्थापक अध्यक्षका रूपमा ९ वर्ष र दीपज्योति महिला उत्थान संस्थामा १० वर्ष नेतृत्व गर्दै उनले महिलाहरूलाई आर्थिक र सामाजिक रूपमा सङ्गठित गरिन् ।

शिक्षा र रेडक्रस: द्वारिकादास माविको विद्यालय व्यवस्थापन समिति र रेडक्रस सोसाइटी पिठुवा उपशाखामा रहेर उनले शिक्षा र मानवीय सेवामा योगदान दिइन् ।

एकल महिलाको आवाज: रत्ननगर नगरपालिकाको वडा सदस्य तथा एकल महिला नगरस्तरीय समन्वय समितिको अध्यक्ष भई उनले आवाजविहीन महिलाहरूको अधिकारका लागि निरन्तर काम गरिन् ।

राष्ट्रिय सभामा नयाँ जिम्मेवारी
नेपाली कांग्रेसले बागमती प्रदेशबाट महिला कोटामा उनलाई एकमात्र उम्मेदवार बनाएको थियो । बागमती प्रदेश सभा सदस्य किरण थापाको प्रस्ताव र रत्ननगरका नगरप्रमुख प्रलाद सापकोटाको समर्थनमा उम्मेदवारी दर्ता गरेकी देवकोटाले अन्ततः राष्ट्रिय सभामा आफ्नो सिट सुरक्षित गरिन् । कहालीलाग्दो विगतलाई आशाको किरणमा बदल्ने गीता देवकोटाको यो यात्रा सङ्घर्षशील नेपाली महिलाका लागि एउटा प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ । कठिन परिस्थितिमा साथ दिने परिवार, राजनीतिक सहकर्मी र शुभचिन्तकहरूप्रति उनी सदैव कृतज्ञ छिन् ।